Caktoni kontroll

Schedule a review

389 2 3091500

Arthroscopy

ARTROSKOPIA është procedurë kirurgjikale që e përdorin kirurgët ortopedikë që t’i vizualizojnë, diagnostikojnë dhe trajtojnë problemet në kyç.

Fjala astroskopi e ka prejardhjen nga dy fjalë greke, „arthro“ (kyç) dhe „skopein“ (kërkon). Termi në thelb do të thotë „të  kërkojë në kyç“.

Gjatë kontrollit artroskopik, kirurgu ortopedik bën prerje të vogël në lëkurën e pacientit dhe pastaj vendos instrumente me madhësi të stilolapsit që përmbajnë lente të vogla dhe sistem për ndriçim që të zmadhohen dhe ndriçojnë strukturat në kyç. Drita transmetohet nëpërmjet fijeve optike deri në fund të astroskopit që vendoset në kyç.

Me lidhjen e astroskopit me kamerë miniaturë televizive, kirurgu mund ta shikojë pjesën e brendshme të kyçit nëpërmjet kësaj prerjeje shumë të vogël në vend të prerjes së madhe të nevojshëm për operacion.

Kamera televizive e lidhur me astroskopin e paraqet pamjen e kyçit në ekran televiziv, duke i mundësuar kirurgut që të shikojë, për shembull, nëpërmjet gjurit. Kjo i mundëson kirurgut që ta shikojë kërcin, ligamentet dhe nën kupën e gjurit. Kirurgu mund ta përcaktojë nivelin ose llojin e lëndimit dhe pastaj ta riparojë ose korrigjojë problemin, nëse është e nevojshme.

My alt text

 

PSE ËSHTË E NEVOJSHME ARTROSKOPIA?

Diagnostikimi i lëndimeve dhe sëmundjeve të kyçeve fillon me histori themelore mjekësore, me kontroll fizik dhe me rëntgen të thjeshtë. Mund të jenë të nevojshme shqyrtime plotësuese siç janë ekzaminimi me rezonancë magnetike (MRI) ose tomografi kompjuterike (CT), si edhe skanim.

Nëpërmjet artroskopit bëhet diagnozë përfundimtare, që mund të jetë më precize sesa nëpërmjet operacionit “të hapur” ose nga studime rëntgen.

Sëmundjet dhe lëndimet mund t’i dëmtojnë kockat, kërcin, ligamentet, muskujt dhe tendinët. Disa nga gjendjet më të shpeshta që përcaktohen gjatë kontrolleve artroskopike të kyçeve janë këto:

Inflamacion

Për shembull, sinoviti është inflamacion  i membranës së gjurit, shpatullës, bërrylit, kyçit të dorës ose këmbës.

Lëndim akut ose kronik

  • Shpatull: Tendini i manshetës rrotulluese shkëputet, sindromë e harkut të sëmurë të shpatullës dhe ndrydhje të përsëritura
  • Gju: Shkëputet menisku (kërci), kondromalacia (hollimi ose lëndimi i jastëkut të kërcit) dhe ligamentit të përparmë të kryqëzuar këputet me jostabilitet
  • Kyçi i dorës: Sindromë e tunelit karpal
  • Trupa të lirë të kockës dhe/ose kërcit: për shembull, gju, shpatull, bërryl, kyç të dorës ose kyç të këmbës

Disa probleme të lidhura me artritistin gjithashtu mund të jenë të trajtuara. Disa procedura mund të kombinojnë kirurgji artroskopike dhe kirurgji standarde.

  • Operacion të manshetës rrotulluese
  • Riparim ose resekcion të kërcit të këputur (menisk) nga gjuri ose shpatulla
  • Rekonstruksion të ligamentit të përparmë të kryqëzuar në gju
  • Mënjanim të membranës me inflamacion (sinovium) në gju, shpatull, bërryl, kyç të dorës, kyç të këmbës
  • Çlirim të tunelit karpal
  • Riparim të ligamenteve të këputura
  • Mënjanim të kockës së lirë ose kërcit të gjurit, shpatullës, bërrylit, kyçit të dorës, kyçit të këmbës.

Edhe pse pjesa e brendshme e thuajse të gjitha kyçeve mund të shihet me artroskop, gjashtë kyçe janë më shpesh të shqyrtuara me këtë instrument. Ato i përfshijnë gjurin, shpatullën, bërrylin, kyçin e këmbës, hipin, kyçin e dorës. Ashtu siç arrihen përparime në teknologjinë me fije optike dhe ashtu siç zhvillohen teknika të reja nga kirurgët ortopedikë, kyçe të tjera mund të trajtohen më shpesh në të ardhmen.

 

SI KRYHET ARTROSKOPIA?

Operacioni artroskopik, edhe pse është shumë më i lehtë në pikëpamje të shërimit se operacioni “i hapur”, megjithatë përsëri kërkon aplikim të anestetikëve dhe pajisjeve speciale në sallën e operacionit në spital ose në hapësirën kirurgjike ambulatore. Do t’ju jepet anestetik i përgjithshëm, spinal ose lokal, në varësi të kyçit ose problemit për  të cilin ekziston dyshim.

Do të bëhet prerje e vogël (me madhësi të përafërt të hapjes për kopsë) që të futet astroskopi. Mund të bëhen disa prerje të tjera në pjesë të tjera të kyçit ose që të futen instrumente të tjera.

Kur është e ndikuar, kirurgjia korrigjuese kryhet me instrumente të dizajnuara në mënyrë speciale që vendosen në kyç nëpërmjet prerjeve ndihmë. Së pari, artroskopia ishte thjesht vegël diagnostikuese për planifikim të operacionit të hapur standard. Me zhvillimin (avancimin) në instrumente dhe teknika kirurgjikale më të mira, shumë gjendje mund të trajtohen në mënyrë artroskopike.

Për shembull, shumica e këputjeve të meniskut në gju mund të trajtohen në mënyrë të suksesshme me operacion artroskopik.

Para lëshimit, do t’ju jepen udhëzime për kujdesin për prerjet tuaja, cilat aktivitete duhet t’i anashkaloni dhe cilat ushtrime duhet t’i bëni që të ndihmoni gjatë shërimit. Gjatë kohës së vizitës së kontrollit, kirurgu do t’i kontrollojë prerjet tuaja; do t’i mënjanojë penjtë (fijet) nëse janë të pranishme, dhe do të diskutojë për programin tuaj për rehabilitim.

Koha e nevojshme për operacion dhe koha e shërimit do të varen nga kompleksiteti i problemit tuaj. Herë pas here, gjatë kohës së artroskopisë, kirurgu mund të zbulojë se lëndimi ose sëmundja nuk mund të trajtohet në mënyrë të përshtatshme vetëm me astroskopi. Mund të kryhet operacioni i propozuar “i hapur” derisa ende jeni nën anestezi ose në datë më të vonë pasi do të diskutoni për gjetjet (rezultatet) me kirurgun tuaj.

 

CILAT JANË KOMPLIKIMET E MUNDSHME?

Edhe pse janë të pazakonshme, komplikimet herë pas here ndodhin gjatë kohës së artroskopisë ose pas saj. Infeksioni, flebitis (ngurtësime të gjakut në venë), ënjtja të tejmasë ose gjakderdhje, dëmtim të enëve të gjakut ose të nervave dhe thyerje të instrumentit janë komplikimet më të shpeshta, por ndodhin në shumë më pak se 1 përqind nga të gjitha procedurat artroskopike.

CILAT JANË PËRPARËSITE?

Edhe pse në kirurgjinë artroskopike është përkushtuar vëmendje e madhe nga publiku sepse përdoret për trajtim të shumë sportistëve të njohur, ajo është vegël esktremisht e vlefshme për  të gjithë pacientët ortopedikë dhe në përgjithësi është më e lehtë për pacientin sesa kirurgjia “e hapur”. Shumica e pacientëve kanë kirurgji artroskopike si pacientë të jashtëm dhe shkojnë në shtëpi disa orë pas operacionit.

 

SI  ËSHTË SHËRIMI PAS ARTROSKOPISË?

Për plagët e vogla të shpimit janë të nevojshme disa ditë për shërim. Fasha operative zakonisht mund të mënjanohet mëngjesin pas operacionit dhe mund të aplikohen shirita ngjitëse që të mbulohen prerjet e vogla që shërohen.

Edhe pse plagët e shpimit janë të vogla dhe dhimbja në kyçin në të cilin është kryer artroskopia është minimale, të nevojshme janë disa javë që kyçi të shërohet plotësisht. Mund të propozohet program specifik për aktivitete dhe rehabilitim që të përshpejtohet shërimi dhe të mbrohet funksioni i ardhshëm i kyçit.

Nuk është e pazakonshme që pacientët të kthehen në shkollë ose në punë ose të vazhdojnë me aktivitetet ditore pas disa ditëve. Sportistët dhe persona të tjerë që janë në gjendje të mirë fizike në disa raste mund të kthehen në aktivitetet sportive pas disa javësh. Megjithatë, mbani mend se njerëzit që kanë artroskopi mund të kenë shumë diagnoza të ndryshme dhe gjendje paraprakisht ekzistuese, kështu që operacioni artroskopik i çdo pacienti është i vetëm për atë person. Koha e shërimit do ta pasqyrojë atë individualitet.