Autor: Nertila Ivanovski

Dr. Goran Balevski – specialist urolog, para punonjësve të kompanisë Wurth Macedonia, mbajti ligjëratë edukative me temë “Rritja e ndërgjegjësimit për rëndësinë e ekzaminimeve parandaluese për parandalimin e sëmundjeve malinje te popullata mashkullore”. Natyrisht, atyre iu dhanë edhe këshilla përsa i përket lidhjen së këtyre kushteve me mënyrën moderne të jetesës.

Tema ngjalli interes të madh tek të pranishmit  që u demostrua me një numër të madh pyetjesh, veçanërisht për sëmundjet e prostatës, problemet me fshikëzën dhe organet gjenitale në përgjithësi.
Ligjëratat dhe vizitat e urologëve tanë në disa prej kompanive vendase janë shenjë e shënimit të muajit të shëndetit të meshkujve i njohur më mirë si Movember. Kjo lëvizje globale synon të rrisë ndërgjegjësimin për rëndësinë e shëndetit të meshkujve dhe në vitet e fundit ka pasur një ndikim të madh në popullatën mashkullore nga këndvështrimi shoqëror.
Gajtë ligjëratës u theksua se për të reduktuar rreziqet e këtyre sëmundjeve duhet nxitur zbulimi dhe intervenimi i hershëm të tyre.

Rekomandimet janë:

• Të bëni një jetë të shëndetshme dhe sigurisht të vizitoni mjekun urolog të paktën një herë në vit.
• Ushqimi  i shëndetshëm, aktiviteti fizik, shmangia e alkoolit, cigareve dhe situatave stresuese.
• Ekzaminimet e rregullta janë veçanërisht të rëndësishme, të cilat janë vendimtare për zbulimin e çdo sëmundje në fazë të hershme madje përpara se të shfaqen simptomat e para.

Ekzaminimet parandaluese shpëtojnë jetën. Rezervoni terminin tuaj para se të jetë tepër vonë.

Në Ditën Botërore të Lindjeve të Parakohëshme, në shenjë ndihme dhe mbështetje për heronjtë e vegjël dhe familjet e tyre, Klinika Zhan Mitrev u ndez në ngjyrë vjollcë më 17 nëntor. Këtë vit kjo ditë shënohet me moton “Vepra të vogla, IMPAKT I MADH: Kontakt i drejtpërdrejtë lëkurë me lëkurë për çdo bebe, kudo” gjë e cila thekson rëndësinë e kësaj teknike dhe është provuar të jetë efektive, veçanërisht për foshnjat e lindura para kohe.
Foshnjat e lindura para kohe janë luftëtarët më të vegjël por në të njëjtën kohë edhe më të mëdhenjtë, ndaj çdo 17 nëntor shënohet me aktivitete të ndryshme me qëllim sensibilizimin për lindjet e parakohshme dhe sfidat me të cilat përballen fëmijët dhe familjet e tyre.
Lindja e parakohshme është një problem global që shfaqet në të gjitha vendet e botës. Statistikat tregojnë se një në 10 foshnja lind para kohe. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, foshnjat e lindura para kohe janë ato që kanë lindur para fundit të javës së 37-të të shtatzënisë nga gjithsej 40 javë të një shtatëzënie të plotë.
Të gjitha këto foshnja janë në rrezik të komplikimeve të ndryshme shëndetësore. Prandaj, në këtë ditë organizohen aktivitete të ndryshme, duke përfshirë fushata, seminare dhe ngjarje mbështetëse. Qëllimi përfundimtar është krijimi i kushteve më të mira për foshnjat e lindura para kohe dhe sigurimi i zhvillimit të tyre të duhur, duke rritur njëkohësisht ndërgjegjësimin për sfidat dhe nevojat e këtyre luftëtarëve të vegjël.
Festimi i kësaj dite është një hap i rëndësishëm drejt përmirësimit të jetës së foshnjave të lindura para kohe dhe familjeve të tyre, duke u ofruar shpresë dhe mbështetje në rrugëtimin e tyre drejt zhvillimit të shëndetshëm, rritjes dhe mirëqenies. Për këtë arsye aktivitetet lidhur me foshnjat e lindura para kohe në Klinikën Zhan Mitrev vazhdojnë gjatë gjithë muajit nëntor.
Para pak kohësh në Klinikën Zhan Mitrev është hapur Qendra për nënën dhe foshnjën dhe deri më tani kanë lindur 5 foshnja me lindje natyrale dhe me prerje cezariane. Qendra për nënën dhe foshnjën disponon pajisjet më moderne nga prodhuesit më të mirë botëror dhe një ekip mjekësor me përvojë, të cilët janë në dispozicion në çdo kohë për t’u kujdesur për nënën dhe foshnjën në të gjitha fazat e shtatzënisë dhe pas saj.

Vepra të vogla, IMPAKT I MADH
Dita Botërore e Lindjeve të Parakohshme festohet çdo 17 Nëntor dhe synon të rrisë ndërgjegjësimin për prematuritetin dhe sfidat me të cilat përballen fëmijët dhe familjet.
Këtë vit festohet me moton: Vepra të vogla, IMPAKT I MADH: Kontakt i menjëhershëm lëkurë me lëkurë për çdo bebe, kudo. Kjo në fakt vë në pah rëndësinë e kësaj teknike e cila është provuar të jetë efektive, veçanërisht tek foshnjat e lindura para kohe.
Lindja e parakohshme është një problem global që shfaqet në të gjitha vendet e botës. Dhe statistikat thonë se një në 10 foshnja lind para kohe.
Të gjitha këto foshnja të lindura para javës së 37-të të shtatzënisë janë në rrezik të komplikimeve të ndryshme shëndetësore.
Prandaj, në këtë ditë organizohen aktivitete mbështetëse, duke përfshirë fushata, seminare dhe ngjarje të ndryshme. Qëllimi përfundimtar është krijimi i kushteve më të mira për fëmijët e lindur para kohe dhe sigurimi i zhvillimit të duhur të tyre, duke rritur njëkohësisht ndërgjegjësimin e publikut për sfidat dhe nevojat e këtyre luftëtarëve të vegjël.
Shënimi i kësaj dite është një hap i rëndësishëm drejt përmirësimit të jetës së foshnjave të lindura para kohe dhe familjeve të tyre, duke u ofruar atyre shpresë dhe mbështetje në rrugëtimin drejt zhvillimit, rritjes dhe mirëqenies së shëndetshme.

Falë qasjes ndërdisiplinore dhe ndihmës së anesteziologëve, ekipi ynë stomatologjik realizoi korrigjimin e dhëmbëve me sedacion (qetësues) te një person me nevoja të veçanta. Kjo mundësoi një rrjedhë të shpejtë, pa dhimbje, të qetë dhe të sigurt të gjithë procesit. Prindërit na treguan përvojat e tyre të mëparshme traumatike dhe nuk mund ta fshehin kënaqësinë e tyre nga kjo vizitë në qendrën tonë dentare.
Të punuarit me kategorinë më të ndjeshme të pacientëve është një sfidë e madhe, por në të njëjtën kohë një privilegj për të ndihmuar në përmirësimin e cilësisë së jetës së këtyre personave.

Dr. Sinoliҫka Xhambazova – specialist në kirurgjinë ortopedike, kirurge duarsh, edhe një herë aplikoi me sukses metodën e saj inovative. Ky është operacioni i dytë i tillë për pacientin. Më parë është kryer në dorën e djathtë, tani edhe në dorën e majtë, me anë të së cilës janë mënjanuar pasojat e kontrakturës së Dipitrenit në Stadin 4.
Përkatësisht për këtë procedurë të njohur si fasciotomia me gjilpërë, Dr. Xhambazova ka marrë disa çmime, ku i fundit ka qenë Çmimi i Parë në botë për vitin 2023.
Klinika Zhan Mitrev është një nga qendrat e pakta ku kjo teknikë aplikohet në stadet më të rënda të sëmundjes.

Versius, sistemi inovativ robotik kirurgjik i krijuar për të kryer operacione robotike me akses minimal, u prezantua sot në Spitalin Klinik Zhan Mitrev. Publiku profesional, mjekësor maqedonas u njoh me robotin më të vogël kirurgjik, i cili mund të kryejë procedura laparoskopike dhe minimale invazive dhe nga përdorimi i të cilit përfitojnë pacientët dhe kirurgët dhe të gjithë profesionistët mjekësorë.

Teknologjia Versius përfaqëson një ndërfaqe dixhitale (digital interface) ndërmjet kirurgut dhe pacientit. Përbëhet nga një tastierë pune që menaxhohet nga kirurgu dhe 4 krahë, njëri prej të cilëve përmban kamerën dhe krahët e tjerë përmbajnë instrumentet. Të gjithë krahët janë modularë dhe imitojnë plotësisht lëvizjet e dorës së njeriut (shpatull, bërryl, kyç). Ato mund të funksionojnë në mënyrë të pavarur, por të gjithë punojnë së bashku në mënyrë të sinkronizuar. Procedura robotike redukton humbjen e gjakut, dhimbjen pas operacionit dhe kohën e rikuperimit të pacientit.

Versius shërben si asistent i kirurgëve në fusha të ndryshme të mjekësisë, veçanërisht në urologji, histerektomi laparoskopike, gastroenterohepatologji dhe gjinekologji, në rastet kur përdoret një qasje laparoskopike ose minimale invazive, ku procedura kryhet nëpërmjet një sërë prerjesh të vogla në të cilat futet pajisja, diçka që është e paarritshme për miliona njerëz në mbarë botën.

Versius është një shpikje e kompanisë britanike Cambridge Medical Robotics Surgical, me ndihmën e së cilës janë kryer më shumë se 20 mijë procedura në më shumë se 20 vende.
Spitali klinik Zhan Mitrev gjithmonë përpiqet të përmirësojë teknikat e punës duke implementuar dhe përdorur metodat më inovative, duke ndjekur hapat e fundit të epokës së re dixhitale në fushën e mjekësisë, nga e cila pacientët kanë përfitimin më të madh.

Sipas Shoqatës Amerikane të Diabetit (ADA), prediabeti është një gjendje e niveleve të rritura të glukozës në gjak mbi vlerat normale, por që ende nuk janë mjaft të larta për t’u kategorizuar si diabet. Pacientët me diabet pothuajse gjithmonë e kalojnë periudhën e prediabetit, në shumicën e rasteve pa vënë re ndonjë ndryshim. Faktorët e rrezikut për shfaqjen e prediabetit janë në thelb të njëjtë me ato të diabetit.

Këto faktorë rreziku përfshijnë moshën mbi 45 vjeç, historinë familjare pozitive të diabetit, rritjen/shtimin e peshës trupore (e ndjekur nga hiperinsulinemia ose rezistenca ndaj insulinës), praninë e sindromës metabolike (rritjen e presionit të gjakut, kolesterolit dhe shtimit në peshë), pasivitetin fizik dhe faktorë të tjerë të ngjashëm.

Simptomat mund të jenë ose jo të pranishme. Simptomat më të shpeshta janë si në rastin e diabetit, tharja e gojës, etja, urinimi i shpeshtë, rritje e oreksit etj., si dhe mund të ndodhin edhe disa nga ndërlikimet që ndodhin te diabeti. Prediabeti manifestohet në dy gjendje: me dëmtim/ҫrregullim të glicemisë esëll dhe dëmtim të tolerancës ndaj glukozës. Prediabeti manifestohet në dy gjendje: me dëmtim/ҫrregullim të glicemisë esëll dhe dëmtim të tolerancës ndaj glukozës. Çrregullimi i glicemisë esëll diagnostikohet me evidentimin e vlerave të rritura të glicemisë esëll me gjetje të rregullta në testin oral për tolerancën e glukozës.

Ndërsa me tolerancë të dëmtuar/ҫrregullt të glukozës, kemi vlera më të larta se normale në orën e dytë gjatë testit oral të tolerancës së glukozës, por gjithsesi më të ulëta se 11.1 mmol/l. Tek disa pacientë mund të përballemi me të dyja gjendjet në të njëjtën kohë. Për diagnozën përdoren kriteret e mëposhtme: matja e glicemisë esëll 5,61 mmol/l – 6,91 mmol/l, vlera e hemoglobinës së glikozuar HbA1c 5,7% – 6,4% dhe vlera e glicemisë e matur në orën e dytë gjatë testit oral të tolerancës së glukozës me 7,81 mmol. /l – 11,1 1 mmol/l.

Në shumicën e rasteve, parashtesa “pre” diabet jep një efekt nënvlerësues për sa i përket kuptimit të përgjithshëm të kësaj gjendjeje, e cila merret fare lehtë, madje harrohet se ekziston. Duhet ditur se në këtë fazë tashmë fillon procesi i dëmtimit të enëve të vogla të gjakut të zemrës, syve, trurit dhe veshkave.

Sipas Shoqatës Amerikane të Diabetit, këta pacientë kanë një rrezik të vazhdueshëm të zhvillimit të diabetit të tipit 2 (rrezik 25-40% gjatë 5 viteve të ardhshme) dhe një rrezik në rritje të sëmundjeve kardiovaskulare.

Çfarë ju ka motivuar për të ndjekur neurokirurgjinë si specialitet?

Dr. Taushanov: Gjithmonë kam pasur interes për të ditur se si funksionojnë njerëzit dhe për një kohë të gjatë kam menduar se psikiatria do të jetë specialiteti im. Gjatë studimeve të mia për mjekësi, në vitin e 5-të pata mundësinë të asistoja në neurokirurgji dhe të shikoja në praktikë trurin dhe neuroanatominë e studiuar. Atëherë më lindi dëshira për të ndihmuar pacientët duke iu hequr një substrat patologjik që ua prish jetën e përditshme.

Çfarë ju tërhoqi për të punuar në Klinikën Zhan Mitrev dhe si ndikon kjo klinikë në zhvillimin tuaj profesional?

Dr. Taushanov: Mundësia për të punuar në një institucion mjekësor të njohur dhe mundësitë për të qenë pjesë e një ekipi në të cilin vazhdimisht investohet në njohuri. Nuk ndodh shpesh që institucioni ku punoni të inkurajojë zhvillimin tuaj profesional dhe t’ju ofrojë gjithçka që ju nevojitet për të aktivizuar në maksimum potencialet tuaja për të ndihmuar pacientët. Klinika Zhan Mitrev njihet për investimet e madha në stafin e saj për të mundësuar rritjen profesionale, duke ndjekur të gjitha trendet e reja teknologjike dhe shkencore të aplikuara në mjekësi, me anë të kongreseve, simpoziumeve dhe aktiviteteve të tjera shtesë. Kjo është pikërisht ajo që gjeta këtu dhe mendoj se kjo kontribuon në faktin se Klinika Zhan Mitrev është kombinimi perfekt i kujdesit të lartë mjekësor dhe profesionistëve me njohje/dije të larta dhe të përkushtuar ndaj pacientëve.

A ka programe mentorimi dhe trajnimi për mjekët e rinj në Klinikën Zhan Mitrev dhe cilat janë mundësitë tuaja për edukim të vazhdueshëm dhe zhvillim profesional brenda klinikës?

Dr. Taushanov: Klinika Zhan Mitrev punon sipas standardeve më të larta dhe ofron edukim të vazhdueshëm dhe përmirësim të aftësive neurokirurgjike, duke ofruar mundësinë për të punuar dhe mësuar nga specialistët më të mirë të neurokirurgjisë në Evropë. Me hapjen e departamentit të ri të neurokirurgjisë, në mënyrë të pashmangshme do të pasojnë bashkëpunime me emra të njohur të kësaj fushe, që është një rritje e rëndësishme e ekspertizës sonë dhe pikërisht për këtë unë si drejtues i departamneti shoh një potencial të madh për zhvillim personal në të ardhmen, por edhe në zhvillimin e kësaj dege të mjekësisë në vend. Një qasje e tillë është në funksion të qëllimit tone më të madh, që është ofrimi i zgjidhjeve superiore për pacientët.

Si i vlerësoni pajisjet dhe teknologjinë në Klinikën Zhan Mitrev për sa i përket ndërhyrjeve neurokirurgjikale dhe a ka ndonjë procedurë apo metodë specifike që përdoret në këtë klinikë që nuk është e ofrohet nga spitalet e tjera?

Dr. Taushanov: Spitali është i pajisur me teknologjinë më të fundit dhe gjithmonë përpiqet të sigurojë pajisje që do të ofrojnë rezultate më të mira për pacientët. Për momentin po fillojmë ndërhyrjet operative dhe pres që në një kohë të shkurtër të aplikojmë ndërhyrjet operative me teknika moderne me të cilat do të dallojmë nga klinikat e tjera. Tek ne, në çdo departament apo degë të mjekësisë, ndiqen metodat më të fundit teknologjike. Dhe kjo është arsyeja pse ne jemi një nga sistemet shëndetësore mjekësore më të pajisura dhe më gjithëpërfshirëse në rajon.

Cilat janë sfidat më të mëdha me të cilat përballen mjekët e rinj në Maqedoni, veçanërisht në specialitete si neurokirurgjia?

Dr. Taushanov: Përgjegjësitë e mëdha gjatë specializimit, orët e shumta në punë dhe gjetja e kohës për të studiuar. Menaxhimi i njëkohshëm i jetës private dhe familjare. Nëse do ti veçoja, më të vështirat kanë qenë orët e punës, të cilat shpesh ishin më shumë se 100 orë në javë, por është një sakrificë e tolerueshme për çdo jetë të shpëtuar. Realizimi i potencialit profesional vijon nga kjo. Pasi ti keni kaluar të gjitha këto dhe keni investuar një pjesë të madhe të jetës suaj për të plotësuar veten si specialist që mund të ndihmojë pacientët, shumë mjekë të rinj përballen pengesa për realizimin profesional. Ky potencial duhet të njihet, të përdoret për të mirën e përbashkët dhe të rritet. Jo të gjitha qendrat shëndetësore private dhe publike e kanë këtë qasje. Dhe kjo është sfida më e madhe për mjekët e rinj.

A ka mundësi të mjaftueshme për zhvillim dhe avancim profesional në vend, apo mendoni se shumica e mjekëve të rinj janë të detyruar të kërkojnë punë jashtë vendit?

Dr. Taushanov: Ka mundësi të mjaftueshme për zhvillim dhe avancim profesional në vend, edhe pse qasja nuk është gjithmonë e lehtë dhe e disponueshme për të gjithë. Besoj se pikërisht kjo është arsyeja që shumë mjekë të rinj kërkojnë mundësi jashtë vendit dhe të përmbushin ambicien e tyre atje. Megjithatë, ka shumë shembuj të kolegëve që shkojnë jashtë vendit ku mësojnë nga specialistë të mirë dhe më pas kthehen për të përmirësuar nivelin e shëndetësisë, dhe këta anë një shembull pozitiv, njëri prej tyre është edhe doktor Zhan Mitrev.