Автор: Nertila Ivanovski

Менструалниот циклус е природен месечен процес низ кој поминува женското тело како подготовка за можна бременост. Тој е контролиран од комплексна интеракција на хормони кои се произведуваат во мозокот (хипоталамус и хипофиза) и во јајниците.

Американскиот колеџ на акушери и гинеколози (ACOG) го дефинира менструалниот циклус како период кој започнува на првиот ден од менструалното крварење и завршува на првиот ден од следното крварење.

Иако често се зборува за „стандардeн“ 28-дневен циклус, важно е да се знае дека менструалниот циклус не е ист за секоја жена и може природно да варира.

Што се смета за нормален менструален циклус?

Според медицинските критериуми, нормалниот менструален циклус обично ги има следните карактеристики:

Карактеристика	Што се смета за нормално
Должина на циклус	21 – 35 дена кај возрасни жени
Времетраење на крварење	2 – 7 дена
Просечна загуба на крв	30 – 40 ml

Крварењето може да се смета за обилно доколку е потребно менување на влошка или тампон на секои 1–2 часа или се користат повеќе од 8 хигиенски влошки дневно.

Во првите години по почетокот на менструацијата циклусите често се нередовни, но со текот на времето обично стануваат поредовни.

Фази на менструалниот циклус

Менструалниот циклус се состои од четири фази кои се регулирани од хормонални промени:

• Менструална фаза
  Започнува на првиот ден од циклусот и претставува исфрлање на слузницата на матката.
• Фоликуларна фаза
  Естрогенот расте и предизвикува задебелување на слузницата на матката и созревање на јајце-клетка.
• Овулација
  Се случува приближно во средината на циклусот кога јајникот ослободува зрела јајце-клетка.
• Лутеална фаза
  Прогестеронот ја подготвува матката за евентуална бременост. Ако не дојде до оплодување, циклусот започнува повторно.

Кога циклусот не е редовен?

Менструалниот циклус може да варира неколку дена секој месец и тоа сè уште да се смета за нормално.

Сепак, нередовен циклус може да вклучува:

• циклус пократок од 21 ден или подолг од 35 дена
• изостанување на менструација повеќе од 90 дена
• крварење помеѓу циклуси
• многу обилно крварење
• силни болки што го попречуваат секојдневниот живот.

Нередовниот циклус може да биде поврзан со:

• стрес или нагли промени во тежината
• интензивно вежбање
• синдром на полицистични јајници (PCOS)
• нарушувања на тироидната жлезда.

Обилно и слабо менструално крварење

Обилно менструално крварење (менорагија)

Се дефинира како:

• натопување на влошка или тампон на секој час
• крварење подолго од 7 дена
• присуство на големи крвни коагулуми
• замор или отежнато дишење поради загуба на крв.

Можни причини се:

• фиброиди или полипи
• хормонален дисбаланс
• бакарна спирала
• нарушувања на коагулацијата.

Слабо менструално крварење (хипоменореја)

Кратко или многу лесно крварење може да биде нормално во одредени ситуации.

Најчести причини:

• хормонска контрацепција
• бременост
• стрес или интензивно вежбање
• PCOS
• пубертет или приближување кон менопауза.

ПМС наспроти болка што бара медицинска проценка

Благите грчеви за време на менструацијата се чести, но силната болка може да укажува на медицински проблем.

Нормална болка	Болка што бара проценка
трае 2–3 дена	трае подолго од 3 дена
реагира на аналгетици	не реагира на лекови
не го попречува секојдневниот живот	значително ги отежнува дневните активности

Хормонални состојби што можат да влијаат на циклусот

PCOS (синдром на полицистични јајници)

PCOS е едно од најчестите хормонални нарушувања кај жените.

Симптомите може да вклучуваат:

• нередовни или отсутни менструации
• акни или мрсна кожа
• прекумерен раст на влакна
• опаѓање на косата
• проблеми со плодноста.

Нарушувања на тироидната жлезда

Проблемите со тироидната жлезда се значително почести кај жените и можат да предизвикаат:

• замор
• промени во тежината
• опаѓање на косата
• нередовни менструации.

Како може да помогне медицинската проценка?

Доколку забележувате промени во вашиот менструален циклус – како нередовни менструации, обилно крварење, силни болки или симптоми на хормонален дисбаланс – навремената медицинска проценка може да помогне да се открие причината и да се спречат понатамошни компликации.

Во Клиника  Жан Митрев, проценката на хормоналното и гинеколошкото здравје се базира на комбинација од клинички преглед, лабораториски анализи и современа дијагностика.

Клучни прегледи кои помагаат во проценка на менструалниот циклус

Преглед	Што овозможува
Гинеколошки преглед со ултразвук	Проценка на јајниците, матката и можни структурни промени
ПАП тест	Скрининг за рана детекција на промени на грлото на матката
Хормонални анализи	Детекција на хормонален дисбаланс, PCOS и нарушувања на тироидната жлезда

Хормоналните анализи се особено важни при проценка на:

• нередовен менструален циклус
• синдром на полицистични јајници (PCOS)
• нарушувања на тироидната жлезда
• проблеми со плодноста.

Превентивна грижа за женското здравје

Во рамки на кампањата „Здравје без стигма“, достапни се и специјално креирани пакети за сеопфатна проценка на женското здравје.

За Неа – Основа: 8.900 ден.
Пакет кој комбинира гинеколошки преглед, ПАП тест и основен хормонален панел со цел рана детекција на хормонални и гинеколошки промени.

За Неа – Баланс: 8.700 ден.
Наменет за жени кои се соочуваат со нередовен менструален циклус, замор, промени во телесната тежина или сомнеж за хормонален дисбаланс. Пакетот вклучува проширен хормонален панел, ехо на тироидна жлезда и нутритивна проценка.

На 12 март 2026 година, светот повторно се обединува во одбележувањето на Светскиот ден на бубрегот – ден посветен на подигнување на свеста за здравјето на бубрезите, бубрежните заболувања и значењето на превенцијата, раното откривање и поддршката за сите лица засегнати од овие болести.

Овогодинешната тема „Здравје на бубрезите за сите: Грижа за луѓето и за планетата“ нè потсетува дека грижата за бубрезите значи грижа за секој поединец, но и за одржливоста на здравствениот систем и на планетата на која живееме. Таа нè повикува да размислуваме пошироко – да се грижиме не само за пациентите, туку и за системот што ја овозможува нивната здравствена грижа. Заштитата на бубрежната функција оди рака под рака со одговорното користење на ресурсите кои ја овозможуваат современата медицина.

Тивки, но незаменливи

Бубрезите имаат клучна улога во одржувањето на здравјето. Тие ја филтрираат крвта, го регулираат крвниот притисок, го одржуваат балансот на течности и електролити, учествуваат во создавање на хормони, во регулацијата на коскениот метаболизам и во производството на црвени крвни клетки.

Кога нивната функција е нарушена, последиците можат да бидат сериозни и да влијаат врз целокупното здравје и квалитетот на животот.

Хроничната бубрежна болест – тивка епидемија

Хроничната бубрежна болест (ХББ) претставува тивка глобална епидемија. Во раните фази често поминува без симптоми, но доколку не се открие навреме може да доведе до сериозни здравствени компликации.

Се проценува дека околу 850 милиони луѓе во светот живеат со некаков степен на бубрежно оштетување – односно еден од десет возрасни има хронична бубрежна болест.

Најголем ризик имаат лицата со:

• артериска хипертензија
• дијабетес мелитус тип 2
• кардиоваскуларни заболувања
• срцева слабост
• позитивна фамилијарна анамнеза за бубрежна болест.

Според најновите податоци, околу 1,48 милиони луѓе годишно умираат како последица на хроничната бубрежна болест, што ја прави една од водечките причини за смртност во светот.

Интегрираниот пристап – рана дијагностика, мултидисциплинарна соработка и индивидуализиран третман – претставува клуч за подобри исходи.

Зошто е важна раната детекција?

Рутинските и едноставни лабораториски тестови овозможуваат рано откривање на бубрежната дисфункција, дури и кога пациентите немаат симптоми. Најчесто се користат:

• мерење на серумски креатинин за пресметување на eGFR,
• одредување на албумин/креатинин однос (UACR) во урина.
• Навременото откривање овозможува:
• забавување на прогресијата на болеста
• намалување на кардиоваскуларниот ризик
• подобра контрола на ризик-факторите
• подобрување на квалитетот и должината на животот.

„Здравје на бубрезите за сите“ подразбира еднаков пристап до рана дијагностика, современа терапија, мултидисциплинарна грижа и континуирана едукација на пациентите.

Превенцијата не е избор – таа е одговорност.

Грижа што гледа подалеку

Современата нефролошка грижа, особено дијализата, е поврзана со значителна потрошувачка на вода, енергија и медицински материјали.

Темата за 2026 година нè потсетува дека превенцијата и раната интервенција се клучни за намалување на товарот од терминалната бубрежна болест. Истовремено, одржливите здравствени практики треба да станат составен дел од современата медицина.

Рационалното користење на ресурсите претставува и професионална и општествена одговорност. Инвестирањето во превенцијата не само што спасува животи, туку придонесува и за намалување на еколошкиот отпечаток на здравствениот систем.

Нашата посветеност

Во Жан Митрев Клиниката, грижата за пациентите со бубрежни заболувања се спроведува преку современа дијагностика, индивидуализиран пристап и мултидисциплинарен тим од искусни специјалисти и супспецијалисти.

Нашата цел е рано откривање на болеста, навремено лекување и подобрување на квалитетот на животот на пациентите.

Како здравствена институција, веруваме дека вистинската медицина не лекува само болест – туку создава услови за одржливо здравје.

Грижата започнува денес

• Грижата за бубрезите е грижа за човекот.
• Грижата за превенцијата е грижа за иднината.
• Грижата за ресурсите е грижа за планетата.

Информирајте се за превентивните прегледи и консултирајте се со нашите специјалисти навреме на 02 3091 484

Колку пати сте слушнале: „Тоа е нормално..“, „Издржи..“, „Не е ништо.“?
Овој 8 Март го започнуваме со јасна порака: Здравје без стигма!

Женското здравје не е тема за шепотење, ниту пак прашање кое треба да се игнорира, минимизира или одложува.

Затоа, овој март креираме простор за информирање, разговор и грижа, без срам и без стигма.
Зборуваме за хормоналното, менструалното и гинеколошкото здравје, за плодноста и перинаталната грижа, но и за менопаузата и потребата од персонализирана женска медицина. Теми кои влијаат на животот на многу жени, но се долго време надвор од јавниот разговор.

Приклучете ни се во разговорот, но и дознајте повеќе за промотивните услуги и пакети овој месец:

ГИНЕКОЛОГИЈА И ХОРМОНАЛНО ЗДРАВЈЕ

• Пакет гинеколошки преглед (ултразвучен гинеколошки преглед + колпоскопија + консултација од специјалист гинеколог) – 4.000 ден.
• ПАП тест – 2.500 ден.
• Основен хормонален панел (FSH; LH; Естрадиол (E2); Пролактин; TSH) – 3.700 ден.
• Проширен хормонален панел (FSH; LH; Естрадиол; Пролактин; TSH; Инсулин) – 4.500 ден.
• Менопауза хормонален панел (FSH – 950 ден; LH – 950 ден; Естрадиол; TSH; Витамин D – 1.700 ден) – 4.900 ден.
• Ехо на тироидна жлезда – 2.500 ден.
• Урогинеколошки преглед -3.500 ден.

БРЕМЕНОСТ И РЕПРОДУКТИВНО ЗДРАВЈЕ

• Акушерски преглед (со ултразвук) – 3.500 ден.
• Хормонален профил во бременост (5-диференцијална крвна слика, глукоза, уреа, креатинин, албумин, магнезиум, калциум, серумско железо, урина) – 1.500 ден.
• Орален гликоза толеранс тест кај трудница (oGTT) – 900 ден.
• Гестациски дијабет – Комплетна проценка и план (Орален гликоза толеранс тест (oGTT); Прирачник со програма за исхрана; Консултација со нутриционист – 3.200 ден.
• Скрининг за аномалии на фетус – 5.000 ден.
• Генетско испитување Verify (13, 18, 21, X, Y) – 40.375 ден.
• Генетско испитување Verify Plus (сите хромозоми и микроделеции) – 45.475 ден.
• Хистеросалпингографија (HSG) – 7.200 ден.
• Биохемиска анализа: бета-хуман хорионски гонадотропин (β-HCG) – 650 ден.

НОВОРОДЕНЧИЊА

• Педијатриски преглед – 2.500 ден.
• Ортопедски преглед – 3.200 ден.

ДОЈКА И ОНКОЛОШКА ПРЕВЕНЦИЈА

• Ехо на дојка – 2.500 ден.
• Мамографија 2Д – 3.000 ден.
• Мамографија 3Д – 4.000 ден.
• Тумор маркери (CEA; CA125; CA15-3) – 2.100 ден.
• Опширен панел за наследен рак (дојка, јајници и други типови на карциноми)- 62.250 ден.

ИНТИМНО И МИКРОБИОЛОШКО ЗДРАВЈЕ

• Сексуално преносливи болести – 3 микроорганизми – 1.800 ден.
• Сексуално преносливи болести – 14 микроорганизми- 3.000 ден.
• Детекција и типизација на HPV – 3.000 ден.
• Femoflor анализа – 6.300 ден.

МЕТАБОЛИЧКО ЗДРАВЈЕ

• Навремено откривање на дијабет (биохемиска анализа на глукоза; гликохемоглобин (HbA1c); инсулин) – 1.400 ден.

КОСКЕНО ЗДРАВЈЕ

• Остеодензитометрија (DEXA) – 3.500 ден.
• Скрининг за коскено здравје – (лабораториски маркери Intact PTH; Витамин D; Калцитонин; Калциум јонизиран) – 3.200 ден.

КАРДИОВАСКУЛАРНО И НЕВРОЛОШКО ЗДРАВЈЕ

• Кардиоваскуларна проценка – 4.500 ден.
• Ергоспирометрија – 3.500 ден.
• Кардиоваскуларна проценка + Ергоспирометрија – 7.500 ден.
• Невролошки преглед – 2.500 ден.

МЕНОПАУЗА

• Консултација за менопауза – 1.500 ден.

ПСИХОЛОГИЈА

• Советување / психотерапија – 1.750 ден.

НУТРИЦИОНИЗАМ

• Нутритивно советување + проценка на композиција на телото со InBody – 3.000 ден.
• Нутри пакет (Генетско испитување – Нутригенетика – 5 полиморфизми + тестирање на интолеранција на глутен и лактоза + персонализиран нутритивен план)- 18.000 ден.

ЦЕНТАР ЗА ЕСТЕТИКА И ДЕРМАТОЛОГИЈА

• Кислородна терапија со хипербарна комора – 1 третман – 3.000 ден.
• Кислородна терапија со хипербарна комора – 5 третмани – 9.000 ден.
• Кислородна терапија со хипербарна комора – 10 третман – 15.000 ден.
• Ботокс на лице – 1 регија – 6.000 ден.
• Ботокс на лице – 1 регија – пакет 3 третмани – 12.000 ден.
• Дигитална дермоскопија со анализа на повеќе лезии со вештачка интелегенција MoleAnalyzer PRO AI – 6.600 ден.
• PRP (Platelet Rich Plasma) терапија на лице и врат – пакет 3 третмани – 18.000 ден.
• PRP (Platelet Rich Plasma) терапија на лице /скалп – пакет 3 третмани) – 18.000 ден.
• (Фраксел ласерски третман за третирање на брчки – пакет 3 третмани) + гратис (Биоревитализација со Хиалуронска киселина) – 45.000 ден.
• (Фраксел ласерски третман за третирање на брчки – пакет 3 третмани) + гратис (ПРП терапија на лице/скалп) – 45.000 ден.
• (Хијалуронски филер за пополнување на усни) – 8.000 ден.

СТОМАТОЛОГИЈА

• Белеење на заби + преглед – 7.500 ден.

ПРОМО ПАКЕТИ

За Неа – Основа

Основна грижа за женското здравје. Комбинира гинеколошки преглед, цервикален скрининг и основни хормонални анализи со цел навремено откривање на промени и добивање целосен увид во здравствената состојба.

Вклучува:

• Пакет гинеколошки преглед.
• ПАП тест.
• Основен хормонален панел.

Промо цена: 8.900 ден

За Неа – Баланс

Наменет за жени кои се соочуваат со замор, промени во телесната тежина, нередовен менструален циклус или имаат сомнеж за хормонални нарушувања.
Пакетот опфаќа детална анализа на хормоналниот статус, проценка на функцијата на тироидната жлезда и индивидуализирани нутритивни препораки со цел стабилизирање на организмот и подобрување на целокупната здравствена состојба.

Вклучува:

• Проширен хормонален панел.
• Ехо на тироидна жлезда.
• Нутритивно советување + InBody анализа.

Промо цена: 8.700 ден

За Неа – Заштита

Превенција и рана детекција. Комбинира напредна дијагностичка технологија со лабораториски маркери за поголема сигурност и се препорачува особено за жени над 40 години или со фамилијарен ризик.

Вклучува:

• Мамографија 3Д.
• Ехо на дојка.
• Пакет тумор маркери (CEA, CA125, CA15-3).

Промо цена: 7.500 ден

За Неа – Нова Фаза

Поддршка во перименопауза и менопауза. Ги опфаќа хормоналниот статус, коскената густина и кардиоваскуларното здравје, како основа за сигурност и стабилност во периодот по 45-та година.

Вклучува:

• Менопауза хормонален панел.
• Остеодензитометрија (DEXA).
• Консултација за менопауза.
• Кардиоваскуларна проценка.

Промо цена: 12.500 ден

За Неа – 360

Ги опфаќа сите клучни области на женското здравје, обезбедувајќи темелна и комплетна здравствена проценка.

Вклучува:

• Пакет гинеколошки преглед.
• Мамографија 3Д.
• Основен хормонален панел.
• Остеодензитометрија (DEXA).
• Кардиоваскуларна проценка.
• Нутритивно советување.

Промо цена: 19.500 ден.

Воспалението на слепото црево или апендицитис е честа појава и истата може да се случи во било кој период од животот. Главна карактеристика е болка во долниот десен дел од стомакот.
Може да започне со болка околу папокот, а потоа да се шири. Како што воспалението се засилува, болката од апендицитис се зголемува и станува посилна.
Воспалението најчесто се јавува кај луѓе на возраст меѓу 10 и 30 години, но не се исклучени и другите возрасни групи. Третманот за апендицитис може да вклучува антибиотици или во повеќето случаи се пристапува кон хируршко отстранување на слепото црево.

Симптоми

Симптомите на апендицитис може да вклучуваат:

• Ненадејна болка што започнува во долната десна страна на стомакот.
• Ненадејна болка што започнува околу папокот и се движи кон долната десна страна на абдоменот.
• Болка што се влошува при кашлање, одење или правење други движења.
• Гадење и повраќање.
• Губење на апетитот.
• Блага треска што може да се зголеми како што напредува восопалението.
• Запек или дијареа.
• Надуеност на стомакот.
• Гасови.

Локацијата на болката може да варира во зависност од возраста и положбата на слепото црево. Доколку се случи слепото црево да се воспали за време на бременоста, болката може да изгледа дека потекнува од горниот дел на стомакот, бидејќи слепото црево тогаш е позиционирано повисоко.

Причини за апендицитис

Блокада во средишната празнина на слепото црево, наречена лумен, е најверојатно причината за настанување апендицитис. Оваа блокада може да доведе до инфекција. Бактериите брзо се размножуваат, предизвикувајќи слепото црево да стане воспалено, отечено и исполнето со гној. Доколку не се лекува навремено, слепото црево може да пукне.

Компликации и нивен третман

Апендицитисот може да предизвика сериозни компликации, како што се:

• Пукнато слепо црево. Пукнатото слепо црево, познато и како перфориран апендицитис, доведува до ширење на инфекцијата и воспалението низ абдоминалната празнина, состојба наречена перитонитис. Оваа состојба може да биде животозагрозувачка и бара итна хируршка интервенција за отстранување на слепото црево – апендектомија и чистење на абдоминалната празнина.
• Формирање џеб од гној во абдоминалната празнина. Во деновите после оперативно лекување на перфориран апендицитис, може да се развие ограничено жариште на инфекција, познато како апсцес. Во повеќето случаи, интервентен радиолог го дренирa (празни) апсцесот со игла преку абдоминалниот ѕид директно во апсцесот под контрола на компјутеризирана томографија. Потоа се препишуваат антибиотици за целосно санирање на инфекцијата.

Дијагноза

За да се утврди точна дијагноза, медицинско лице ќе земе анамнеза за вашите симптоми и ќе направи преглед на вашиот абдомен.

Тестовите што се користат за дијагностицирање на апендицитис вклучуваат:

• Физички преглед. Лекарот може да примени нежен притисок врз болното подрачје. Кога притисокот одеднаш ќе се ослободи, болката од апендицитисот обично се влошува. Ова се должи на воспаление на обвивката на абдоминалната празнина, наречена перитонеум. Исто така, лекарот може да провери дали има абдоминална ригидност и тенденција за згрченост на абдоминалните мускули како одговор на притисок врз воспалениот дел. Кај женските пациенти во репродуктивна возраст може да се направи гинеколошки преглед кој вклучува и ехо преглед за да се провери дали има други проблеми што би можеле да ја предизвикаат болката.
• Крвна анализа. Овој тест проверува дали бројот на бели крвни клетки е висок. Висок број на бели крвни клетки може да укажува на присуство на инфекција. Нормални вредности на бели крвни зрнца во крвта не исклучуваат воспаление на слепото црево.
• Анализа на урина. Преку тестот на урина се открива/исклучува дека болката не е поради инфекција на уринарниот тракт или камен во бубрег.
• Радиолошки испитувања. Доколку изворот на болката не е јасен, лекарот препорачува радиолошки испитувања кои вклучуваат абдоминален рендген, абдоминален ултразвук, компјутерска томографија или магнетна резонанца.

Тимот на лекари при Клиника Жан Митрев, ви стои на располагање со брза и соответна дијагноза и третман на сите абдоминални заболувања.

Закажете го вашиот термин на 02 3091 484

Осамувањето и повлекувањето од социјалната средина се појави кои можат да бидат привремени, но и знак за подлабоки емоционални или психолошки состојби. Сѐ почесто сведочиме на лица кои постепено се повлекуваат од социјалниот живот, избегнуваат контакти и избираат изолација наместо дружење. Иако секој од нас има потреба од време за себе, долготрајната изолација може да биде знак дека нешто подлабоко се случува.

Кои се причините за осамување и повлекување:

• Постојат повеќе можни причини поради кои едно лице се дистанцира од околината:
• Лицата со симптоми на Депресија често чувствуваат безволност, тага, губење интерес за активности и избегнување на социјални контакти,
• Анксиозни нарушувања –страв од осуда, срам или непријатност во друштво, страв од движење во надворешна средина,
• Стрес и трауматски настани – Загуба на блиска личност, развод, финансиски проблеми или други животни кризи,
• Ниска самодоверба – Чувство на намалена вредност или несигурност во себе,
• Психотични нарушувања – Во некои случаи, повлекувањето може да биде ран знак на состојби како Шизофренија,
• Зависности – Злоупотреба на алкохол или други супстанци кои доведуваат до изолација.

На кој начин да ја препознаеме состојбата:

• Намалена комуникација со семејството и пријателите,
• Одбивање на покани за дружење,
• Прекумерно време поминато сами (во соба, пред компјутер, на телефон),
• Промени во спиењето и апетитот,
• Раздразливост или апатија,
• Потешкотии во концентрацијата,
• Отсуство од училиште или работа,
• Намалена продуктивност.

Колку време треба да се присутни промените за да се размислува за психијатриска помош?

Доколку овие промени траат повеќе од две недели континуирано и се забележува влијание врз секојдневното функционирање (училиште, работа, семејни односи), препорачлива е стручна проценка. Доколку има нагла промена во однесувањето или значителен пад во функционирањето, консултацијата треба да се оствари во побрз рок.

Важно е да се нагласи дека овие знаци не секогаш значат сериозно психичко нарушување, но доколку траат подолго време и влијаат на секојдневното функционирање, потребна е стручна проценка.
Доколку препознавате кај себе или кај блиска личност знаци на повлекување, тага, анксиозност или губење интерес за животните активности, охрабруваме да побарате стручна помош.

Навремената консултација со психијатар овозможува:

• Професионална проценка на состојбата,
• Рано откривање на евентуално нарушување,
• Соодветен третман и поддршка,
• Подобрување на квалитетот на живот.

Психијатрискиот преглед претставува доверлив и безбеден разговор во кој можете слободно да ги споделите вашите чувства и тешкотии. Барањето помош не е знак на слабост, туку на храброст и одговорност кон сопственото здравје.
Во нашата клиника може да се закаже преглед кај д-р Марија Костадиновска, психијатар на следниот телефонски број 02/3091484.