Puna nga shtëpia ka sjellë një sërë përparësish – kursim kohe, më shumë fleksibilitet dhe një ekuilibër më të mirë ndërmjet detyrimeve profesionale dhe familjare. Por, në praktikën psikiatrike, gjithnjë e më shpesh vërehet edhe ana tjetër e këtij ndryshimi.
Te disa njerëz, veçanërisht pas disa vitesh pune ekskluzivisht nga shtëpia, gradualisht krijohet një mënyrë jetese e kufizuar në hapësirën e mbyllur. Daljet bëhen gjithnjë e më të rralla, shoqërimi reduktohet në minimum, ndërsa kontaktet sociale më së shpeshti kufizohen në komunikim virtual. Kjo mund të ndodhë edhe te personat që jetojnë vetëm, por edhe te ata që jetojnë me familjen e tyre.
Vetë puna nga shtëpia nuk është shkak i një çrregullimi psikik, por te persona të caktuar mund të kontribuojë në izolimin social, reduktimin të aktivitetit fizik dhe çrregullimin e rutinës së përditshme.
Në ordinancat psikiatrike, këta persona zakonisht nuk paraqiten për shkak se punojnë nga shtëpia. Më së shpeshti kërkojnë ndihmë për shkak të:
– gjendjes depresive,
– ankthit,
– stresit kronik dhe rraskapitjes,
– çrregullimeve të gjumit,
– rritjes së përdorimit të alkoolit ose substancave të tjera si mënyrë për t’u përballur me ngarkesën emocionale.
Përveç kësaj, qëndrimi i shpeshtë ulur para kompjuterit, pushimet e parregullta dhe zakoni për të ngrënë ushqime të vogla gjatë punës mund të çojnë në mbipeshë, çrregullime metabolike dhe përkeqësim të shëndetit të përgjithshëm.
Kur është koha të mendoni për një mënyrë të kombinuar (hibride) të punës?
Mendoni për një kombinim të punës nga shtëpia dhe punës në një ambient pune nëse vëreni se:
– për ditë të tëra nuk ndjeni nevojë të dilni nga shtëpia;
– shmangni takimet me miqtë dhe kolegët;
– gjithnjë e më shpesh ndjeni vetmi ose humbje të motivimit;
– koha e punës dhe koha private janë përzier plotësisht;
– lëvizni shumë pak, nuk keni aktivitet fizik, shtoni në peshë ose ushqeheni në mënyrë të pakontrolluar;
– ndjeni se shtëpia nuk është më një vend për pushim, por ekskluzivisht një hapësirë pune.
Për shumë njerëz, modeli hibrid – disa ditë punë nga zyra dhe disa ditë nga shtëpia – mundëson një ekuilibër më të mirë ndërmjet produktivitetit, kontakteve sociale dhe shëndetit mendor.
Kur është e nevojshme të kërkohet ndihmë profesionale?
Nëse ndjeni se gjithnjë e më shpesh tërhiqeni nga njerëzit, humbni interesin për aktivitetet që më parë ju përmbushnin, keni tension të vazhdueshëm, ankth, trishtim, çrregullime të gjumit ose vëreni se gjithnjë e më shpesh i drejtoheni alkoolit për t’u qetësuar, është koha për një bisedë me një psikiatër.
Vlerësimi psikiatrik në kohë nuk do të thotë se ekziston një sëmundje e rëndë mendore. Ai është një mundësi për të identifikuar me kohë ndryshimet, për të parandaluar përkeqësimin e tyre dhe për të ruajtur cilësinë e jetës.
Puna duhet ta përmirësojë jetën, jo gradualisht ta kufizojë atë. Kujdesi për shëndetin mendor është po aq i rëndësishëm sa edhe kujdesi për shëndetin fizik.
Konsultë psikiatrike mund të caktoni me Dr. Marija Kostadinovska, psikiatre, psikoterapeute.
