БИОХЕМИСКА ЛАБОРАТОРИЈА

Прецизни и сигурни лабораториски резултати кои се основа за поставување на дијагноза и следење на терапијата.

Преглед на одделот

Биохемиската лабораторија претставува клучен дел од дијагностичкиот процес, обезбедувајќи прецизни и сигурни лабораториски резултати кои се основа за поставување на дијагноза и следење на терапијата.

Во лабораторијата се изведуваат рутински и специфични анализи на крв, серум, плазма, урина и други телесни течности, со користење на високо автоматизирана опрема од реномирани производители.

Резултатите се валидирани од специјалист по медицинска биохемија, а целиот процес е под постојана внатрешна и надворешна контрола на квалитет, во согласност со меѓународни стандарди.

Болести и состојби

Лабораторијата овозможува дијагностика, следење и проценка на:

  • Метаболни нарушувања
    дијабетес, нарушувања на гликоза и липиден метаболизам
  • Хематолошки состојби
    анемии, инфекции и промени во крвна слика
  • Инфективни и воспалителни состојби
    преку специфични биохемиски и имунолошки маркери
  • Хормонални нарушувања
    тироидни, адренални и репродуктивни дисфункции
  • Кардиоваскуларни заболувања
    преку срцеви ензими и маркери
  • Онколошки состојби
    преку тумор маркери и специфични протеини
  • Бубрежни и црнодробни заболувања
    преку метаболити и ензими
  • Алерголошки и автоимуни состојби
    преку специфични антитела и имунолошки параметри

Дијагностика и анализи

Во лабораторијата се изведуваат широк спектар на анализи, организирани по клинички категории:

  • Крвна слика и диференцијална формула – детална проценка на клеточните компоненти на крвта
  • Ретикулоцити и седиментација – проценка на продукција на еритроцити и присуство на воспаление
  • Глуциден статус – гликоза, HbA1c, инсулин, C-пептид и оGTT тестови за проценка на гликемиска контрола
  • Липиден статус – холестерол, HDL, LDL и триглицериди за проценка на кардиоваскуларен ризик
  • Биохемиски метаболити – протеини, билирубин, уреа, креатинин и мочна киселина за проценка на органска функција
  • Ензими – AST, ALT, LDH, CK, GGT и липаза за проценка на црн дроб, мускули и панкреас
  • Имуноглобулини и комплементи – проценка на имунолошкиот систем
  • Воспалителни маркери – CRP, прокалцитонин и интерлеукин-6 за детекција на воспаление и инфекција
  • Автоимуни тестови – ANA, anti-dsDNA, ANCA и други специфични антитела
  • Тироидна функција – TSH, FT3, FT4 и антитела за проценка на функцијата на тироидната жлезда
  • Репродуктивни хормони – FSH, LH, естрадиол, прогестерон, тестостерон и други
  • Адренални хормони – кортизол, ACTH, DHEA-S и сродни параметри
  • Срцеви маркери – troponin, CK-MB, BNP и NT-proBNP за дијагностика на срцеви состојби
  • Тумор маркери – PSA, CA 125, CEA, AFP и други за следење и проценка на онколошки состојби
  • Електролити – натриум, калиум, калциум, магнезиум и други
  • Коскен метаболизам – витамин D, паратхормон и маркери на коскена ресорпција
  • Алерголошки тестови – IgE и панели на алергени
  • Серолошки тестови – хепатитис, HIV, COVID-19 и други инфекции
  • Терапевтски мониторинг – следење на концентрација на лекови во крв
  • Детекција на дроги – скрининг во урина
  • Уринарни анализи – биохемија, седимент и 24-часовна урина
  • Гасни анализи – проценка на респираторен и метаболен статус

Технологија и опрема

Лабораторијата располага со современа автоматизирана апаратура која обезбедува брзина и прецизност:

  • Atellica CI Analyzer (Siemens)
    целосно автоматизиран систем за биохемиски и имунолошки анализи
  • Dimension EXL 200 (Siemens)
    интегриран биохемиски анализатор
  • Architect i1000SR (Abbott)
    автоматски имунолошки анализатор
  • Maglumi X3
    напреден систем за имуноанализа
  • Sysmex XN-550
    хематолошки анализатор со 5-диференцијална крвна слика
  • Medonic M32
    хематолошки анализатор со 3-диференцијална анализа
  • RapidPoint 500
    анализатор за гасни анализи
  • URI SED и DocUReader
    системи за анализа на урина
  • iSED
    автоматизиран систем за седиментација

Контролата на квалитет се обезбедува преку:

  • Редовна внатрешна контрола (BioRad)
  • EQAS – надворешна контрола од меѓународни институции
  • Сертификација според IFCC и WHO стандарди

Патот на пациентот

  • Закажување
    Избор на термин за лабораториско тестирање.
  • Подготовка
    Следење на упатства за точни резултати (гладување, терапија).
  • Земање примерок
    Крв, урина или друг биолошки материјал.
  • Анализа
    Обработка со автоматизирани лабораториски системи.
  • Резултати
    Издавање во лабораторија или електронски.

СОВЕТИ ЗА ПРАВИЛНА ПОДГОТОВКА ПРЕД ЗЕМАЊЕ НА БИОЛОШКИ МАТЕРИЈАЛ

За повеќето лабораториски анализи потребно е земање крв на празен стомак, наутро, по 10–12 часа од последниот оброк, а за липиден статус се препорачува 12–14 часа.

Ова е важно бидејќи внесот на храна може да влијае на нивото на глукоза, липиди, протеини, железо и други параметри.

Еден ден пред анализите:

  • Консумирајте лесна храна
  • Избегнувајте мрсна и слатка храна
  • Последниот оброк да биде најдоцна до 18:00 часот

Пред доаѓање во лабораторија:

  • Да бидете гладни 10–12 часа
  • Да не консумирате храна и напитоци
  • Може да пиете вода

Дополнителни препораки:

  • Избегнувајте физичка активност пред вадење крв, бидејќи може да влијае на одредени ензими
  • За хормонални анализи (пролактин, кортизол, ACTH, катехоламини) потребно е мирување 20–30 минути пред земање примерок
  • Времето на земање крв за овие анализи го одредува лекар

Терапија:

  • Доколку сте на орална антикоагулантна терапија, крвта се вади наутро, а терапијата се зема потоа
  • За други терапии, консултирајте се со лекар
  • Во одредени случаи, анализите се прават по „wash-out“ период (прекин на терапија), особено за железо, витамини и хормони

Еднократен примерок:

  • Се користи првата утринска урина
  • Пред земање, направете лична хигиена со топла вода и сапун
  • Се собира среден млаз во стерилен сад
  • Примерокот да се достави во лабораторија во најкраток рок

Доколку не е можно веднаш:

  • Може да се чува во фрижидер
  • Анализата треба да се направи во рок од 2 часа (макс. 4 часа во фрижидер)

Собирање 24-часовна урина:

  • Внесувајте околу 1.5 литри течности во текот на денот
  • Првата утринска урина се фрла и се бележи времето
  • Се собираат СИТЕ примероци во текот на 24 часа
  • Точно по 24 часа се додава последниот примерок

Важно:

  • Садот да се чува на ладно и темно место
  • Целата количина мора да се донесе во лабораторија
  • Примерокот да се достави истиот ден
  • Тестот трае 120–180 минути
  • За време на тестот пациентот мирува
  • Не смее да јаде, пие или пуши

Пред тестот:

  • Неколку дена претходно да се има нормална исхрана
  • Да се избегнува физички напор
  • Да се прекине терапија што влијае на гликоза (само по препорака од лекар)
  • Почитувајте ги сите препораки за подготовка, бидејќи тие директно влијаат на резултатите
  • Доколку не сте сигурни, консултирајте се со медицински персонал
  • Не прекинувајте терапија без консултација со лекар
  • Информирајте го персоналот за тековна терапија или здравствена состојба
  • Препорачливо е анализите да се прават во утринските часови
  • По земањето примерок, следете ги препораките од персоналот
  • Резултатите може да ги подигнете лично од пултот на болницата
  • Резултатите може да ви бидат доставени на e-mail адреса
  • Времето на изработка зависи од типот на анализата
Мими може да ви помогне во закажувањето на Вашиот термин