БИОХЕМИСКА ЛАБОРАТОРИЈА
Прецизни и сигурни лабораториски резултати кои се основа за поставување на дијагноза и следење на терапијата.
Преглед на одделот
Биохемиската лабораторија претставува клучен дел од дијагностичкиот процес, обезбедувајќи прецизни и сигурни лабораториски резултати кои се основа за поставување на дијагноза и следење на терапијата.
Во лабораторијата се изведуваат рутински и специфични анализи на крв, серум, плазма, урина и други телесни течности, со користење на високо автоматизирана опрема од реномирани производители.
Резултатите се валидирани од специјалист по медицинска биохемија, а целиот процес е под постојана внатрешна и надворешна контрола на квалитет, во согласност со меѓународни стандарди.
Болести и состојби
Лабораторијата овозможува дијагностика, следење и проценка на:
Метаболни нарушувања
дијабетес, нарушувања на гликоза и липиден метаболизамХематолошки состојби
анемии, инфекции и промени во крвна сликаИнфективни и воспалителни состојби
преку специфични биохемиски и имунолошки маркериХормонални нарушувања
тироидни, адренални и репродуктивни дисфункцииКардиоваскуларни заболувања
преку срцеви ензими и маркериОнколошки состојби
преку тумор маркери и специфични протеиниБубрежни и црнодробни заболувања
преку метаболити и ензимиАлерголошки и автоимуни состојби
преку специфични антитела и имунолошки параметри
Дијагностика и анализи
Во лабораторијата се изведуваат широк спектар на анализи, организирани по клинички категории:
- Крвна слика и диференцијална формула – детална проценка на клеточните компоненти на крвта
- Ретикулоцити и седиментација – проценка на продукција на еритроцити и присуство на воспаление
- Глуциден статус – гликоза, HbA1c, инсулин, C-пептид и оGTT тестови за проценка на гликемиска контрола
- Липиден статус – холестерол, HDL, LDL и триглицериди за проценка на кардиоваскуларен ризик
- Биохемиски метаболити – протеини, билирубин, уреа, креатинин и мочна киселина за проценка на органска функција
- Ензими – AST, ALT, LDH, CK, GGT и липаза за проценка на црн дроб, мускули и панкреас
- Имуноглобулини и комплементи – проценка на имунолошкиот систем
- Воспалителни маркери – CRP, прокалцитонин и интерлеукин-6 за детекција на воспаление и инфекција
- Автоимуни тестови – ANA, anti-dsDNA, ANCA и други специфични антитела
- Тироидна функција – TSH, FT3, FT4 и антитела за проценка на функцијата на тироидната жлезда
- Репродуктивни хормони – FSH, LH, естрадиол, прогестерон, тестостерон и други
- Адренални хормони – кортизол, ACTH, DHEA-S и сродни параметри
- Срцеви маркери – troponin, CK-MB, BNP и NT-proBNP за дијагностика на срцеви состојби
- Тумор маркери – PSA, CA 125, CEA, AFP и други за следење и проценка на онколошки состојби
- Електролити – натриум, калиум, калциум, магнезиум и други
- Коскен метаболизам – витамин D, паратхормон и маркери на коскена ресорпција
- Алерголошки тестови – IgE и панели на алергени
- Серолошки тестови – хепатитис, HIV, COVID-19 и други инфекции
- Терапевтски мониторинг – следење на концентрација на лекови во крв
- Детекција на дроги – скрининг во урина
- Уринарни анализи – биохемија, седимент и 24-часовна урина
- Гасни анализи – проценка на респираторен и метаболен статус
Технологија и опрема
Лабораторијата располага со современа автоматизирана апаратура која обезбедува брзина и прецизност:
Atellica CI Analyzer (Siemens)
целосно автоматизиран систем за биохемиски и имунолошки анализиDimension EXL 200 (Siemens)
интегриран биохемиски анализаторArchitect i1000SR (Abbott)
автоматски имунолошки анализаторMaglumi X3
напреден систем за имуноанализаSysmex XN-550
хематолошки анализатор со 5-диференцијална крвна сликаMedonic M32
хематолошки анализатор со 3-диференцијална анализаRapidPoint 500
анализатор за гасни анализиURI SED и DocUReader
системи за анализа на уринаiSED
автоматизиран систем за седиментација
Контролата на квалитет се обезбедува преку:
Редовна внатрешна контрола (BioRad)
EQAS – надворешна контрола од меѓународни институции
Сертификација според IFCC и WHO стандарди
Специјалисти
Александра Црвенпанова
Дипломиран инженер по биологија
Д-р Оливера Жиковска
Специјалист по медицинска биохемија
Патот на пациентот
Закажување
Избор на термин за лабораториско тестирање.
Подготовка
Следење на упатства за точни резултати (гладување, терапија).
Земање примерок
Крв, урина или друг биолошки материјал.
Анализа
Обработка со автоматизирани лабораториски системи.
Резултати
Издавање во лабораторија или електронски.
СОВЕТИ ЗА ПРАВИЛНА ПОДГОТОВКА ПРЕД ЗЕМАЊЕ НА БИОЛОШКИ МАТЕРИЈАЛ
За повеќето лабораториски анализи потребно е земање крв на празен стомак, наутро, по 10–12 часа од последниот оброк, а за липиден статус се препорачува 12–14 часа.
Ова е важно бидејќи внесот на храна може да влијае на нивото на глукоза, липиди, протеини, железо и други параметри.
Еден ден пред анализите:
- Консумирајте лесна храна
- Избегнувајте мрсна и слатка храна
- Последниот оброк да биде најдоцна до 18:00 часот
Пред доаѓање во лабораторија:
- Да бидете гладни 10–12 часа
- Да не консумирате храна и напитоци
- Може да пиете вода
Дополнителни препораки:
- Избегнувајте физичка активност пред вадење крв, бидејќи може да влијае на одредени ензими
- За хормонални анализи (пролактин, кортизол, ACTH, катехоламини) потребно е мирување 20–30 минути пред земање примерок
- Времето на земање крв за овие анализи го одредува лекар
Терапија:
- Доколку сте на орална антикоагулантна терапија, крвта се вади наутро, а терапијата се зема потоа
- За други терапии, консултирајте се со лекар
- Во одредени случаи, анализите се прават по „wash-out“ период (прекин на терапија), особено за железо, витамини и хормони
Еднократен примерок:
- Се користи првата утринска урина
- Пред земање, направете лична хигиена со топла вода и сапун
- Се собира среден млаз во стерилен сад
- Примерокот да се достави во лабораторија во најкраток рок
Доколку не е можно веднаш:
- Може да се чува во фрижидер
- Анализата треба да се направи во рок од 2 часа (макс. 4 часа во фрижидер)
Собирање 24-часовна урина:
- Внесувајте околу 1.5 литри течности во текот на денот
- Првата утринска урина се фрла и се бележи времето
- Се собираат СИТЕ примероци во текот на 24 часа
- Точно по 24 часа се додава последниот примерок
Важно:
- Садот да се чува на ладно и темно место
- Целата количина мора да се донесе во лабораторија
- Примерокот да се достави истиот ден
- Тестот трае 120–180 минути
- За време на тестот пациентот мирува
- Не смее да јаде, пие или пуши
Пред тестот:
- Неколку дена претходно да се има нормална исхрана
- Да се избегнува физички напор
- Да се прекине терапија што влијае на гликоза (само по препорака од лекар)
- Почитувајте ги сите препораки за подготовка, бидејќи тие директно влијаат на резултатите
- Доколку не сте сигурни, консултирајте се со медицински персонал
- Не прекинувајте терапија без консултација со лекар
- Информирајте го персоналот за тековна терапија или здравствена состојба
- Препорачливо е анализите да се прават во утринските часови
- По земањето примерок, следете ги препораките од персоналот
- Резултатите може да ги подигнете лично од пултот на болницата
- Резултатите може да ви бидат доставени на e-mail адреса
- Времето на изработка зависи од типот на анализата